SZKOŁA PODSTAWOWA W DASZEWIE

Menu

Propozycja wymagań programowych na poszczególne oceny przygotowana na podstawie treści zawartych w podstawie programowej, programie nauczania oraz podręczniku dla klasy siódmej szkoły podstawowej Chemia Nowej Ery

Wyróżnione wymagania programowe odpowiadają wymaganiom ogólnym i szczegółowym zawartym w treściach nauczania podstawy programowej.

 

I. Substancje i ich przemiany

 

Ocena dopuszczająca

[1]

Ocena dostateczna

[1 + 2]

Ocena dobra

[1 + 2 + 3]

Ocena bardzo dobra

[1 + 2 + 3 + 4]

Uczeń:

zalicza chemię do nauk przyrodniczych

stosuje zasady bezpieczeństwa obowiązujące w pracowni chemicznej

nazywa wybrane elementy szkła i sprzętu laboratoryjnego oraz określa ich przeznaczenie

zna sposoby opisywania doświadczeń chemicznych

opisuje właściwości substancji będących głównymi składnikami produktów stosowanych na co dzień

definiuje pojęcie gęstość

podaje wzór na gęstość

przeprowadza proste obliczenia

z wykorzystaniem pojęć masa, gęstość, objętość

wymienia jednostki gęstości

odróżnia właściwości fizyczne od chemicznych

definiuje pojęcie mieszanina substancji

opisuje cechy mieszanin jednorodnych

i niejednorodnych

podaje przykłady mieszanin

opisuje proste metody rozdzielania mieszanin na składniki

definiuje pojęcia zjawisko fizyczne
i reakcja chemiczna

podaje przykłady zjawisk fizycznych

i reakcji chemicznych zachodzących

w otoczeniu człowieka

definiuje pojęcia pierwiastek chemiczny

i związek chemiczny

dzieli substancje chemiczne na proste

i złożone oraz na pierwiastki i związki chemiczne

podaje przykłady związków chemicznych

dzieli pierwiastki chemiczne na

metale i niemetale

podaje przykłady pierwiastków chemicznych (metali i niemetali)

odróżnia metale i niemetale na podstawie ich właściwości

opisuje, na czym polegają rdzewienie
i
korozja

wymienia niektóre czynniki powodujące korozję

posługuje się symbolami chemicznymi pierwiastków (H, O, N, Cl, S, C, P, Si, Na, K, Ca, Mg, Fe, Zn, Cu, Al, Pb, Sn, Ag, Hg)

Uczeń:

omawia, czym zajmuje się chemia

wyjaśnia, dlaczego chemia jest nauką

przydatną ludziom

wyjaśnia, czym są obserwacje, a czym wnioski z doświadczenia

przelicza jednostki (masy, objętości, gęstości)

wyjaśnia, czym ciało fizyczne różni się

od substancji

opisuje właściwości substancji

wymienia i wyjaśnia podstawowe sposoby

rozdzielania mieszanin na składniki

sporządza mieszaninę

dobiera metodę rozdzielania mieszaniny na składniki

opisuje i porównuje zjawisko fizyczne

i reakcję chemiczną

projektuje doświadczenia ilustrujące zjawisko fizyczne i reakcję chemiczną

definiuje pojęcie stopy metali

podaje przykłady zjawisk fizycznych

i reakcji chemicznych zachodzących

w otoczeniu człowieka

wyjaśnia potrzebę wprowadzenia symboli

chemicznych

rozpoznaje pierwiastki i związki chemiczne

wyjaśnia różnicę między pierwiastkiem, związkiem chemicznym i mieszaniną

proponuje sposoby zabezpieczenia przed rdzewieniem przedmiotów wykonanych
z żelaza

Uczeń:

podaje zastosowania wybranego szkła i sprzętu laboratoryjnego

identyfikuje substancje na podstawie

podanych właściwość

przeprowadza obliczenia

z wykorzystaniem pojęć: masa, gęstość, objętość

przelicza jednostki

podaje sposób rozdzielenia wskazanej

mieszaniny na składniki

wskazuje różnice między właściwościami fizycznymi składników mieszaniny, które umożliwiają jej rozdzielenie

projektuje doświadczenia ilustrujące reakcję chemiczną i formułuje wnioski

wskazuje w podanych przykładach

reakcję chemiczną i zjawisko fizyczne

wskazuje wśród różnych substancji mieszaninę i związek chemiczny

wyjaśnia różnicę między mieszaniną

a związkiem chemicznym

odszukuje w układzie okresowym pierwiastków podane pierwiastki chemiczne

opisuje doświadczenia wykonywane na lekcji

przeprowadza wybrane doświadczenia

 

Uczeń:

omawia podział chemii na organiczną
i nieorganiczną

definiuje pojęcie patyna

projektuje doświadczenie o podanym tytule (rysuje schemat, zapisuje obserwacje i formułuje wnioski)

przeprowadza doświadczenia z działu

Substancje i ich przemiany

projektuje i przewiduje wyniki doświadczeń na podstawie posiadanej wiedzy

 

 


Przykłady wiadomości i umiejętności wykraczające poza treści wymagań podstawy programowej; ich spełnienie może być warunkiem wystawienia oceny celującej.
Uczeń:

opisuje zasadę rozdziału mieszanin metodą chromatografii

opisuje sposób rozdzielania na składniki bardziej złożonych mieszanin z wykorzystaniem metod spoza podstawy programowej

wykonuje obliczenia – zadania dotyczące mieszanin

 

Składniki powietrza i rodzaje przemian, jakim ulegają

 

Ocena dopuszczająca

[1]

Ocena dostateczna

[1 + 2]

Ocena dobra

[1 + 2 + 3]

Ocena bardzo dobra

[1 + 2 + 3 + 4]

Uczeń:

opisuje skład i właściwości powietrza

określa, co to są stałe i zmienne składniki powietrza

opisuje właściwości fizyczne i chemiczne tlenu, tlenku węgla(IV), wodoru, azotu oraz właściwości fizyczne gazów szlachetnych

podaje, że woda jest związkiem

chemicznym wodoru i tlenu

tłumaczy, na czym polega zmiana stanu skupienia na przykładzie wody

definiuje pojęcie wodorki

omawia obieg tlenu i tlenku węgla(IV) w przyrodzie

określa znaczenie powietrza, wody, tlenu, tlenku węgla(IV)

podaje, jak można wykryć tlenek węgla(IV)

określa, jak zachowują się substancje

higroskopijne

opisuje, na czym polegają reakcje syntezy, analizy, wymiany

omawia, na czym polega spalanie

definiuje pojęcia substrat i produkt reakcji chemicznej

wskazuje substraty i produkty reakcji chemicznej

określa typy reakcji chemicznych

określa, co to są tlenki i zna ich podział

wymienia podstawowe źródła, rodzaje i skutki zanieczyszczeń powietrza

wskazuje różnicę między reakcjami egzo- i endoenergetyczną

podaje przykłady reakcji egzo-

i endoenergetycznych

wymienia niektóre efekty towarzyszące

reakcjom chemicznym

Uczeń:

projektuje i przeprowadza doświadczenie potwierdzające, że powietrze jest mieszaniną jednorodną gazów

wymienia stałe i zmienne składniki powietrza

oblicza przybliżoną objętość tlenu i azotu, np. w sali lekcyjnej

opisuje, jak można otrzymać tlen

opisuje właściwości fizyczne i chemiczne gazów szlachetnych, azotu

podaje przykłady wodorków niemetali

wyjaśnia, na czym polega proces fotosyntezy

wymienia niektóre zastosowania azotu, gazów szlachetnych, tlenku węgla(IV), tlenu, wodoru

podaje sposób otrzymywania tlenku węgla(IV) (na przykładzie reakcji węgla z tlenem)

definiuje pojęcie reakcja charakterystyczna

planuje doświadczenie umożliwiające wykrycie obecności tlenku węgla(IV) w powietrzu wydychanym z płuc

wyjaśnia, co to jest efekt cieplarniany

opisuje rolę wody i pary wodnej w przyrodzie

wymienia właściwości wody

wyjaśnia pojęcie higroskopijność

zapisuje słownie przebieg reakcji chemicznej

wskazuje w zapisie słownym przebiegu reakcji chemicznej substraty i produkty, pierwiastki i związki chemiczne

opisuje, na czym polega powstawanie dziury ozonowej i kwaśnych opadów

podaje sposób otrzymywania wodoru (w reakcji kwasu chlorowodorowego z metalem)

opisuje sposób identyfikowania gazów: wodoru, tlenu, tlenku węgla(IV)

wymienia źródła, rodzaje i skutki zanieczyszczeń powietrza

wymienia niektóre sposoby postępowania pozwalające chronić powietrze przed zanieczyszczeniami

definiuje pojęcia reakcje egzo- i endoenergetyczne

Uczeń:

określa, które składniki powietrza są stałe,

a które zmienne

wykonuje obliczenia dotyczące zawartości procentowej substancji występujących w powietrzu

wykrywa obecność tlenku węgla(IV)

opisuje właściwości tlenku węgla(II)

wyjaśnia rolę procesu fotosyntezy w naszym życiu

podaje przykłady substancji szkodliwych dla środowiska

wyjaśnia, skąd się biorą kwaśne opady

określa zagrożenia wynikające z efektu

cieplarnianego, dziury ozonowej, kwaśnych opadów

proponuje sposoby zapobiegania powiększaniu się dziury ozonowej

i ograniczenia powstawania kwaśnych opadów

projektuje doświadczenia, w których otrzyma tlen, tlenek węgla(IV), wodór

projektuje doświadczenia, w których zbada właściwości tlenu, tlenku węgla(IV), wodoru

zapisuje słownie przebieg różnych rodzajów reakcji chemicznych

podaje przykłady różnych typów reakcji chemicznych

wykazuje obecność pary wodnej

w powietrzu

omawia sposoby otrzymywania wodoru

podaje przykłady reakcji egzo-

i endoenergetycznych

zalicza przeprowadzone na lekcjach reakcje do egzo- lub endoenergetycznych

Uczeń:

otrzymuje tlenek węgla(IV) w reakcji węglanu wapnia z kwasem chlorowodorowym

wymienia różne sposoby otrzymywania tlenu, tlenku węgla(IV), wodoru

projektuje doświadczenia dotyczące powietrza i jego składników

uzasadnia, na podstawie reakcji magnezu z tlenkiem węgla(IV), że tlenek węgla(IV) jest związkiem chemicznym węgla i tlenu

uzasadnia, na podstawie reakcji magnezu z parą wodną, że woda jest związkiem chemicznym tlenu i wodoru

planuje sposoby postępowania umożliwiające ochronę powietrza przed zanieczyszczeniami

identyfikuje substancje na podstawie schematów reakcji chemicznych

wykazuje zależność między rozwojem cywilizacji a występowaniem zagrożeń, np. podaje przykłady dziedzin życia, których rozwój powoduje negatywne skutki dla środowiska przyrodniczego

 

Przykłady wiadomości i umiejętności wykraczające poza treści wymagań podstawy programowej; ich spełnienie może być warunkiem wystawienia oceny celującej. Uczeń:

opisuje destylację skroplonego powietrza

Atomy i cząsteczki

 

 

Ocena dopuszczająca

[1]

Ocena dostateczna

[1 + 2]

Ocena dobra

[1 + 2 + 3]

Ocena bardzo dobra

[1 + 2 + 3 + 4]

Uczeń:

definiuje pojęcie materia

definiuje pojęcie dyfuzji

opisuje ziarnistą budowę materii

opisuje, czym atom różni się od cząsteczki

definiuje pojęcia: jednostka masy atomowej,

masa atomowa, masa cząsteczkowa

oblicza masę cząsteczkową prostych związków chemicznych

opisuje i charakteryzuje skład atomu

pierwiastka chemicznego (jądro – protony i neutrony, powłoki elektronowe – elektrony)

wyjaśni, co to są nukleony

definiuje pojęcie elektrony walencyjne

wyjaśnia, co to są liczba atomowa, liczba masowa

ustala liczbę protonów, elektronów, neutronów w atomie danego pierwiastka chemicznego, gdy znane są liczby atomowa i masowa

podaje, czym jest konfiguracja elektronowa

definiuje pojęcie izotop

dokonuje podziału izotopów

wymienia najważniejsze dziedziny życia,
w których mają zastosowanie izotopy

opisuje układ okresowy pierwiastków

chemicznych

podaje treść prawa okresowości

podaje, kto jest twórcą układu okresowego

pierwiastków chemicznych

odczytuje z układu okresowego podstawowe informacje o pierwiastkach chemicznych

określa rodzaj pierwiastków (metal, niemetal) i podobieństwo właściwości pierwiastków w grupie

Uczeń:

planuje doświadczenie potwierdzające

ziarnistość budowy materii

wyjaśnia zjawisko dyfuzji

podaje założenia teorii atomistyczno-

-cząsteczkowej budowy materii

oblicza masy cząsteczkowe

opisuje pierwiastek chemiczny jako zbiór atomów o danej liczbie atomowej Z

wymienia rodzaje izotopów

wyjaśnia różnice w budowie atomów

izotopów wodoru

wymienia dziedziny życia, w których stosuje się izotopy

korzysta z układu okresowego pierwiastków

chemicznych

wykorzystuje informacje odczytane z układu

okresowego pierwiastków chemicznych

podaje maksymalną liczbę elektronów na

poszczególnych powłokach (K, L, M)

zapisuje konfiguracje elektronowe

rysuje modele atomów pierwiastków chemicznych

określa, jak zmieniają się niektóre właściwości pierwiastków w grupie i okresie

 

Uczeń:

wyjaśnia różnice między pierwiastkiem

a związkiem chemicznym na podstawie założeń teorii atomistyczno-cząsteczkowej budowy materii

oblicza masy cząsteczkowe związków chemicznych

definiuje pojęcie masy atomowej jako średniej mas atomów danego pierwiastka, z uwzględnieniem jego składu izotopowego

wymienia zastosowania różnych izotopów

korzysta z informacji zawartych w układzie okresowym pierwiastków chemicznych

oblicza maksymalną liczbę elektronów

w powłokach

zapisuje konfiguracje elektronowe

rysuje uproszczone modele atomów

określa zmianę właściwości pierwiastków
w grupie i okresie

 

Uczeń:

wyjaśnia związek między podobieństwami właściwości pierwiastków chemicznych zapisanych w tej samej grupie układu okresowego a budową ich atomów i liczbą elektronów walencyjnych

wyjaśnia, dlaczego masy atomowe podanych pierwiastków chemicznych w układzie okresowym nie są liczbami całkowitymi

 

 

 

Przykłady wiadomości i umiejętności wykraczające poza treści wymagań podstawy programowej; ich spełnienie może być warunkiem wystawienia oceny celującej.
Uczeń:
oblicza zawartość procentową izotopów w pierwiastku chemicznym

opisuje historię odkrycia budowy atomu i powstania układu okresowego pierwiastków

definiuje pojęcie promieniotwórczość

określa, na czym polegają promieniotwórczość naturalna i sztuczna

definiuje pojęcie reakcja łańcuchowa

wymienia ważniejsze zagrożenia związane z promieniotwórczością

wyjaśnia pojęcie okres półtrwania (okres połowicznego rozpadu)

rozwiązuje zadania związane z pojęciami okres półtrwania i średnia masa atomowa

charakteryzuje rodzaje promieniowania

wyjaśnia, na czym polegają przemiany α, β

 

Łączenie się atomów. Równania reakcji chemicznych

 

Ocena dopuszczająca

[1]

Ocena dostateczna

[1 + 2]

Ocena dobra

[1 + 2 + 3]

Ocena bardzo dobra

[1 + 2 + 3 + 4]

Uczeń:

wymienia typy wiązań chemicznych

podaje definicje: wiązania kowalencyjnego niespolaryzowanego, wiązania kowalencyjnego spolaryzowanego, wiązania jonowego

definiuje pojęcia: jon, kation, anion

definiuje pojęcie elektroujemność

posługuje się symbolami pierwiastków chemicznych

podaje, co występuje we wzorze elektronowym

odróżnia wzór sumaryczny od wzoru

strukturalnego

zapisuje wzory sumaryczne i strukturalne cząsteczek

definiuje pojęcie wartościowość

podaje wartościowość pierwiastków

chemicznych w stanie wolnym

odczytuje z układu okresowego

maksymalną wartościowość pierwiastków chemicznych względem wodoru grup 1., 2. i 13.−17.

wyznacza wartościowość pierwiastków

chemicznych na podstawie wzorów

sumarycznych

zapisuje wzory sumaryczny i strukturalny cząsteczki związku dwupierwiastkowego na podstawie wartościowości pierwiastków chemicznych

określa na podstawie wzoru liczbę atomów

pierwiastków w związku chemicznym

interpretuje zapisy (odczytuje ilościowo i jakościowo proste zapisy), np.: H2, 2 H, 2 H2 itp.

ustala na podstawie wzoru sumarycznego nazwę prostych dwupierwiastkowych związków chemicznych

ustala na podstawie nazwy wzór

sumaryczny prostych

dwupierwiastkowych związków

chemicznych

rozróżnia podstawowe rodzaje reakcji

chemicznych

wskazuje substraty i produkty reakcji chemicznej

podaje treść prawa zachowania masy

podaje treść prawa stałości składu

związku chemicznego

przeprowadza proste obliczenia

z wykorzystaniem prawa zachowania

Uczeń:

opisuje rolę elektronów zewnętrznej powłoki w łączeniu się atomów

odczytuje elektroujemność pierwiastków chemicznych

opisuje sposób powstawania jonów

określa rodzaj wiązania w prostych

przykładach cząsteczek

podaje przykłady substancji o wiązaniu

kowalencyjnym i substancji o wiązaniu jonowym

przedstawia tworzenie się wiązań chemicznych kowalencyjnego i jonowego dla prostych przykładów

określa wartościowość na podstawie układu okresowego pierwiastków

zapisuje wzory związków chemicznych na podstawie podanej wartościowości lub nazwy pierwiastków chemicznych

podaje nazwę związku chemicznego

na podstawie wzoru

określa wartościowość pierwiastków

w związku chemicznym

zapisuje wzory cząsteczek, korzystając

z modeli

wyjaśnia znaczenie współczynnika

stechiometrycznego i indeksu stechiometrycznego

wyjaśnia pojęcie równania reakcji

chemicznej

odczytuje proste równania reakcji chemicznych

zapisuje równania reakcji chemicznych

dobiera współczynniki w równaniach

reakcji chemicznych

 

Uczeń:

określa typ wiązania chemicznego

w podanym przykładzie

wyjaśnia na podstawie budowy atomów, dlaczego gazy szlachetne są bardzo mało aktywne chemicznie

wyjaśnia różnice między typami wiązań chemicznych

opisuje powstawanie wiązań kowalencyjnych dla wymaganych przykładów

opisuje mechanizm powstawania wiązania jonowego

opisuje, jak wykorzystać elektroujemność do określenia rodzaju wiązania chemicznego w cząsteczce

wykorzystuje pojęcie wartościowości

odczytuje z układu okresowego

wartościowość pierwiastków

chemicznych grup 1., 2. i 13.−17. (względem wodoru, maksymalną względem tlenu)

nazywa związki chemiczne na podstawie wzorów sumarycznych i zapisuje wzory na podstawie ich nazw

zapisuje i odczytuje równania reakcji

chemicznych (o większym stopniu trudności)

przedstawia modelowy schemat równania reakcji chemicznej

rozwiązuje zadania na podstawie prawa zachowania masy i prawa stałości składu związku chemicznego

dokonuje prostych obliczeń stechiometrycznych

Uczeń:

wykorzystuje pojęcie elektroujemności do określania rodzaju wiązania w podanych substancjach

uzasadnia i udowadnia doświadczalnie, że masa substratów jest równa masie produktów

rozwiązuje trudniejsze zadania dotyczące poznanych praw (zachowania masy, stałości składu związku chemicznego)

wskazuje podstawowe różnice między wiązaniami kowalencyjnym a jonowym oraz kowalencyjnym niespolaryzowanym a kowalencyjnym spolaryzowanym

opisuje zależność właściwości związku chemicznego od występującego w nim wiązania chemicznego

porównuje właściwości związków kowalencyjnych i jonowych (stan skupienia, rozpuszczalność w wodzie, temperatury topnienia i wrzenia, przewodnictwo ciepła i elektryczności)

zapisuje i odczytuje równania reakcji chemicznych o dużym stopniu trudności

wykonuje obliczenia stechiometryczne

 

 

 

 

Przykłady wiadomości i umiejętności wykraczające poza treści wymagań podstawy programowej; ich spełnienie może być warunkiem wystawienia oceny celującej.
Uczeń:

opisuje wiązania koordynacyjne i metaliczne

wykonuje obliczenia na podstawie równania reakcji chemicznej

wykonuje obliczenia z wykorzystaniem pojęcia wydajność reakcji

zna pojęcia: mol, masa molowa i objętość molowa i wykorzystuje je w obliczeniach

określa, na czym polegają reakcje utleniania-redukcji

definiuje pojęcia: utleniacz i reduktor

zaznacza w zapisie słownym przebiegu reakcji chemicznej procesy utleniania i redukcji oraz utleniacz, reduktor

podaje przykłady reakcji utleniania-redukcji zachodzących w naszym otoczeniu; uzasadnia swój wybór

Woda i roztwory wodne

 

Ocena dopuszczająca

[1]

Ocena dostateczna

[1 + 2]

Ocena dobra

[1 + 2 + 3]

Ocena bardzo dobra

[1 + 2 + 3 + 4]

Uczeń:

charakteryzuje rodzaje wód występujących

w przyrodzie

podaje, na czym polega obieg wody

w przyrodzie

podaje przykłady źródeł zanieczyszczenia wód

wymienia niektóre skutki zanieczyszczeń oraz sposoby walki z nimi

wymienia stany skupienia wody

określa, jaką wodę nazywa się wodą destylowaną

nazywa przemiany stanów skupienia wody

opisuje właściwości wody

zapisuje wzory sumaryczny i strukturalny

cząsteczki wody

definiuje pojęcie dipol

identyfikuje cząsteczkę wody jako dipol

wyjaśnia podział substancji na dobrze rozpuszczalne, trudno rozpuszczalne oraz praktycznie nierozpuszczalne w wodzie

podaje przykłady substancji, które

rozpuszczają się i nie rozpuszczają się

w wodzie

wyjaśnia pojęcia: rozpuszczalnik i substancja

rozpuszczana

projektuje doświadczenie dotyczące rozpuszczalności różnych substancji w wodzie

definiuje pojęcie rozpuszczalność

wymienia czynniki, które wpływają

na rozpuszczalność substancji

określa, co to jest krzywa rozpuszczalności

odczytuje z wykresu rozpuszczalności

rozpuszczalność danej substancji w podanej

temperaturze

wymienia czynniki wpływające na szybkość

rozpuszczania się substancji stałej w wodzie

definiuje pojęcia: roztwór właściwy, koloid

i zawiesina

podaje przykłady substancji tworzących z wodą roztwór właściwy, zawiesinę, koloid

definiuje pojęcia: roztwór nasycony, roztwór nienasycony, roztwór stężony, roztwór rozcieńczony

definiuje pojęcie krystalizacja

podaje sposoby otrzymywania roztworu nienasyconego z nasyconego i odwrotnie

definiuje stężenie procentowe roztworu

podaje wzór opisujący stężenie procentowe roztworu

prowadzi proste obliczenia z wykorzystaniem pojęć: stężenie procentowe, masa substancji, masa rozpuszczalnika, masa roztworu

Uczeń:

opisuje budowę cząsteczki wody

wyjaśnia, co to jest cząsteczka polarna

wymienia właściwości wody zmieniające

się pod wpływem zanieczyszczeń

planuje doświadczenie udowadniające, że woda: z sieci wodociągowej i naturalnie występująca w przyrodzie są mieszaninami

proponuje sposoby racjonalnego gospodarowania wodą

tłumaczy, na czym polegają procesy mieszania i rozpuszczania

określa, dla jakich substancji woda jest

dobrym rozpuszczalnikiem

charakteryzuje substancje ze względu na ich

rozpuszczalność w wodzie

planuje doświadczenia wykazujące wpływ

różnych czynników na szybkość

rozpuszczania substancji stałych w wodzie

porównuje rozpuszczalność różnych

substancji w tej samej temperaturze

oblicza ilość substancji, którą można rozpuścić w określonej objętości wody

w podanej temperaturze

podaje przykłady substancji, które

rozpuszczają się w wodzie, tworząc

roztwory właściwe

podaje przykłady substancji, które nie rozpuszczają się w wodzie, tworząc koloidy lub zawiesiny

wskazuje różnice między roztworem

właściwym a zawiesiną

opisuje różnice między roztworami:

rozcieńczonym, stężonym, nasyconym

i nienasyconym

przekształca wzór na stężenie procentowe

roztworu tak, aby obliczyć masę substancji

rozpuszczonej lub masę roztworu

oblicza masę substancji rozpuszczonej lub

masę roztworu, znając stężenie procentowe

roztworu

wyjaśnia, jak sporządzić roztwór o określonym stężeniu procentowym, np. 100 g 20-procentowego roztworu soli kuchennej

Uczeń:

wyjaśnia, na czym polega tworzenie

wiązania kowalencyjnego spolaryzowanego

w cząsteczce wody

wyjaśnia budowę polarną cząsteczki wody

określa właściwości wody wynikające z jej

budowy polarnej

przewiduje zdolność różnych substancji do rozpuszczania się w wodzie

przedstawia za pomocą modeli proces

rozpuszczania w wodzie substancji o budowie polarnej, np. chlorowodoru

podaje rozmiary cząstek substancji

wprowadzonych do wody i znajdujących się

w roztworze właściwym, koloidzie,

zawiesinie

wykazuje doświadczalnie wpływ różnych

czynników na szybkość rozpuszczania

substancji stałej w wodzie

posługuje się wykresem rozpuszczalności

wykonuje obliczenia z wykorzystaniem

wykresu rozpuszczalności

oblicza masę wody, znając masę roztworu

i jego stężenie procentowe

prowadzi obliczenia z wykorzystaniem

pojęcia gęstości

podaje sposoby zmniejszenia lub zwiększenia stężenia roztworu

oblicza stężenie procentowe roztworu

powstałego przez zagęszczenie i rozcieńczenie

roztworu

oblicza stężenie procentowe roztworu

nasyconego w danej temperaturze

(z wykorzystaniem wykresu rozpuszczalności)

wymienia czynności prowadzące

do sporządzenia określonej objętości roztworu

o określonym stężeniu procentowym

sporządza roztwór o określonym stężeniu

procentowym

 

Uczeń:

proponuje doświadczenie udowadniające,

że woda jest związkiem wodoru i tlenu

określa wpływ ciśnienia atmosferycznego na wartość temperatury wrzenia wody

porównuje rozpuszczalność w wodzie związków kowalencyjnych i jonowych

wykazuje doświadczalnie, czy roztwór jest

nasycony, czy nienasycony

rozwiązuje z wykorzystaniem gęstości zadania rachunkowe dotyczące stężenia procentowego

oblicza rozpuszczalność substancji w danej

temperaturze, znając stężenie procentowe jej

roztworu nasyconego w tej temperaturze

oblicza stężenie roztworu powstałego po zmieszaniu roztworów tej samej substancji o różnych stężeniach

 

 

Przykłady wiadomości i umiejętności wykraczające poza treści wymagań podstawy programowej; ich spełnienie może być warunkiem wystawienia oceny celującej.
Uczeń:

wyjaśnia, na czym polega asocjacja cząsteczek wody

rozwiązuje zadania rachunkowe na stężenie procentowe roztworu, w którym rozpuszczono mieszaninę substancji stałych

rozwiązuje zadania z wykorzystaniem pojęcia stężenie molowe

Tlenki i wodorotlenki

 

Ocena dopuszczająca

[1]

Ocena dostateczna

[1 + 2]

Ocena dobra

[1 + 2 + 3]

Ocena bardzo dobra

[1 + 2 + 3 + 4]

Uczeń:

definiuje pojęcie katalizator

definiuje pojęcie tlenek

podaje podział tlenków na tlenki metali i tlenki niemetali

zapisuje równania reakcji otrzymywania tlenków metali i tlenków niemetali

wymienia zasady BHP dotyczące pracy z zasadami

definiuje pojęcia wodorotlenek i zasada

odczytuje z tabeli rozpuszczalności, czy wodorotlenek jest rozpuszczalny w wodzie czy też nie

opisuje budowę wodorotlenków

zna wartościowość grupy wodorotlenowej

rozpoznaje wzory wodorotlenków

zapisuje wzory sumaryczne wodorotlenków: NaOH, KOH, Ca(OH)2, Al(OH)3, Cu(OH)2

opisuje właściwości oraz zastosowania wodorotlenków: sodu, potasu i wapnia

łączy nazwy zwyczajowe (wapno palone i wapno gaszone) z nazwami systematycznymi tych związków chemicznych

definiuje pojęcia: elektrolit, nieelektrolit

definiuje pojęcia: dysocjacja jonowa, wskaźnik

wymienia rodzaje odczynów roztworów

podaje barwy wskaźników w roztworze o podanym odczynie

wyjaśnia, na czym polega dysocjacja jonowa zasad

zapisuje równania dysocjacji jonowej zasad (proste przykłady)

podaje nazwy jonów powstałych w wyniku dysocjacji jonowej

odróżnia zasady od innych substancji za pomocą wskaźników

rozróżnia pojęcia wodorotlenek i zasada

 

Uczeń:

podaje sposoby otrzymywania tlenków

opisuje właściwości i zastosowania wybranych tlenków

podaje wzory i nazwy wodorotlenków

wymienia wspólne właściwości zasad i wyjaśnia, z czego one wynikają

wymienia dwie główne metody otrzymywania wodorotlenków

zapisuje równania reakcji otrzymywania wodorotlenku sodu, potasu i wapnia

wyjaśnia pojęcia woda wapienna, wapno palone i wapno gaszone

odczytuje proste równania dysocjacji jonowej zasad

definiuje pojęcie odczyn zasadowy

bada odczyn

zapisuje obserwacje do przeprowadzanych na lekcji doświadczeń

Uczeń:

wyjaśnia pojęcia wodorotlenek i zasada

wymienia przykłady wodorotlenków i zasad

wyjaśnia, dlaczego podczas pracy z zasadami należy zachować szczególną ostrożność

wymienia poznane tlenki metali, z których
otrzymać zasady

zapisuje równania reakcji otrzymywania wybranego wodorotlenku

planuje doświadczenia, w których wyniku można otrzymać wodorotlenki sodu, potasu lub wapnia

planuje sposób otrzymywania wodorotlenków nierozpuszczalnych w wodzie

zapisuje i odczytuje równania dysocjacji jonowej zasad

określa odczyn roztworu zasadowego i uzasadnia to

opisuje doświadczenia przeprowadzane na lekcjach (schemat, obserwacje, wniosek)

opisuje zastosowania wskaźników

planuje doświadczenie, które umożliwi zbadanie odczynu produktów używanych w życiu codziennym

Uczeń:

zapisuje wzór sumaryczny wodorotlenku dowolnego metalu

planuje doświadczenia, w których wyniku można otrzymać różne wodorotlenki, także praktycznie nierozpuszczalne w wodzie

zapisuje równania reakcji otrzymywania różnych wodorotlenków

identyfikuje wodorotlenki na podstawie podanych informacji

odczytuje równania reakcji chemicznych

 

 

 

Przykłady wiadomości i umiejętności wykraczające poza treści wymagań podstawy programowej; ich spełnienie może być warunkiem wystawienia oceny celującej.
Uczeń:

opisuje i bada właściwości wodorotlenków amfoterycznych